CHUYỂN ĐỔI SỐ VỚI NHIỆM VỤ BẢO VỆ NỀN TẢNG TƯ TƯỞNG CỦA ĐẢNG, GÓP PHẦN XÂY DỰNG ĐẢNG TRONG SẠCH, VỮNG MẠNH TRONG KỶ NGUYÊN SỐ

Chuyển đổi số — vừa là cơ hội nâng cao năng lực lãnh đạo của Đảng, vừa đặt ra những thách thức bảo vệ nền tảng tư tưởng trên không gian mạng. (Ảnh minh họa)

       Tóm tắt

       Chuyển đổi số đang tác động sâu rộng đến đời sống chính trị - xã hội, làm thay đổi phương thức quản trị, tiếp cận thông tin và tương tác xã hội. Trong công tác xây dựng Đảng, môi trường số mở ra điều kiện nâng cao hiệu quả lãnh đạo, nhưng đặt ra yêu cầu cấp thiết trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.

       Thực tiễn cho thấy, bên cạnh những giá trị tích cực, không gian mạng đang bị các thế lực thù địch lợi dụng để xuyên tạc chủ trương của Đảng, gây nhiễu loạn nhận thức xã hội. Bài viết phân tích mối quan hệ giữa chuyển đổi số với nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng; đồng thời liên hệ thực tiễn tại một đảng bộ cơ sở nhằm đề xuất giải pháp phù hợp trong giai đoạn hiện nay.

       Từ khóa: Chuyển đổi số; xây dựng Đảng; nền tảng tư tưởng; không gian mạng; diễn biến hòa bình.

       1. Cơ sở lý luận của chuyển đổi số gắn với bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng

       Từ chủ nghĩa Mác – Lênin đến yêu cầu đổi mới phương thức lãnh đạo trong kỷ nguyên số

       Chủ nghĩa Mác – Lênin không đưa ra những khái niệm cụ thể về công nghệ số như ngày nay, nhưng cung cấp những nguyên lý quan trọng về vai trò lãnh đạo, năng lực tổ chức và khả năng định hướng xã hội của một đảng cách mạng. Sức mạnh của một đảng cầm quyền không chỉ nằm ở mục tiêu chính trị đúng đắn, mà còn ở khả năng tổ chức thực hiện, khả năng tập hợp lực lượng và năng lực thích ứng trước những biến đổi của thực tiễn.

       Trong bối cảnh hiện nay, khi không gian mạng ngày càng tác động trực tiếp tới nhận thức, hành vi và đời sống xã hội, công nghệ số không còn chỉ là công cụ kỹ thuật, mà đã trở thành một phần của phương thức lãnh đạo, quản trị và tổ chức thực hiện nhiệm vụ chính trị. Điều đó đặt ra yêu cầu mới đối với Đảng cầm quyền: muốn giữ vững vai trò lãnh đạo thì phải chủ động thích ứng với môi trường số, đổi mới phương thức điều hành, nâng cao năng lực quản trị dữ liệu và khả năng định hướng thông tin trên không gian mạng.

       Tư tưởng Hồ Chí Minh và yêu cầu đổi mới phương thức lãnh đạo

       Tư tưởng Hồ Chí Minh là cơ sở quan trọng để nhận thức đúng vai trò của chuyển đổi số trong công tác xây dựng Đảng hiện nay. Trong tác phẩm Sửa đổi lối làm việc (1947), Chủ tịch Hồ Chí Minh từng căn dặn: “Đảng phải luôn luôn xét lại những nghị quyết và những chỉ thị của mình đã thi hành thế nào. Nếu không vậy thì những nghị quyết và chỉ thị đó sẽ hóa ra lời nói suông, mà còn hại đến lòng tin cậy của nhân dân đối với Đảng” (1). Lời dạy đó cho thấy Người đặc biệt coi trọng hiệu quả thực chất trong lãnh đạo, điều hành; đồng thời nhấn mạnh yêu cầu thường xuyên đổi mới phương thức làm việc, chống bệnh hình thức, quan liêu, xa rời thực tiễn.

       Tinh thần ấy đến nay vẫn còn nguyên giá trị trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ. Chuyển đổi số không chỉ là ứng dụng công nghệ vào xử lý công việc, mà còn giúp cấp ủy và tổ chức đảng đổi mới cách thức lãnh đạo, kiểm tra, giám sát và tổ chức thực hiện nghị quyết. Thông qua dữ liệu số, hồ sơ điện tử, nền tảng quản lý và điều hành trực tuyến, quá trình triển khai nhiệm vụ trở nên minh bạch hơn, tiến độ rõ ràng hơn và trách nhiệm cá nhân cụ thể hơn.

       Nếu được triển khai đúng hướng, chuyển đổi số sẽ góp phần làm cho công tác đảng sát thực tiễn hơn, tăng cường sự gắn kết giữa tổ chức đảng với cán bộ, đảng viên và Nhân dân. Đây cũng chính là cách cụ thể hóa tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng một Đảng thật sự gần dân, hiểu dân, trọng dân và hành động vì lợi ích của Nhân dân trong điều kiện của kỷ nguyên số hiện nay.

       Chủ trương của Đảng về chuyển đổi số trong giai đoạn hiện nay

       Hệ thống văn kiện gần đây cho thấy chuyển đổi số đã bước từ vị trí “nội dung hỗ trợ” sang vị trí “động lực phát triển” và “nhiệm vụ chính trị” của toàn hệ thống. Nghị quyết Đại hội XIII nhấn mạnh nhiệm vụ làm tốt công tác tư tưởng, lý luận, tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng; đồng thời yêu cầu đổi mới phương thức lãnh đạo, đẩy mạnh cải cách hành chính và ứng dụng công nghệ thông tin trong mọi hoạt động của Đảng. Đây là tiền đề chính trị quan trọng cho cách tiếp cận xem chuyển đổi số trong công tác đảng là yêu cầu khách quan của xây dựng Đảng trong thời kỳ mới, chứ không phải một lựa chọn tùy nghi.

       Trên trục phát triển đó, Nghị quyết số 52-NQ/TW của Bộ Chính trị ngày 27/9/2019 đặt ra định hướng chủ động tham gia cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư; Quyết định số 749/QĐ-TTg ngày 03/06/2020 phê duyệt Chương trình Chuyển đổi số quốc gia, coi nhận thức, thể chế, nền tảng số và an toàn, an ninh mạng là các điều kiện nền tảng; còn Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 xác định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là “đột phá quan trọng hàng đầu”, đồng thời khẳng định bảo đảm chủ quyền quốc gia trên không gian mạng, an ninh mạng, an ninh dữ liệu và an toàn thông tin là yêu cầu xuyên suốt, không thể tách rời. Như vậy, ở tầm chiến lược, Đảng đã đặt chuyển đổi số và bảo vệ an ninh, chủ quyền trên không gian mạng trong cùng một chỉnh thể nhận thức và hành động.

       Một bước cụ thể hóa đặc biệt quan trọng là Đề án chuyển đổi số trong các cơ quan đảng được phê duyệt theo Quyết định số 204-QĐ/TW ngày 29/11/2024 của Ban Bí thư; tiếp đó, Quyết định số 333-QĐ/TW ngày 24/6/2025 ban hành Kiến trúc chuyển đổi số trong các cơ quan đảng, phiên bản 3.0, xác định mục tiêu chuyển đổi số toàn diện hoạt động của cơ quan đảng để đổi mới phương thức lãnh đạo, lề lối làm việc và cải cách hành chính trong Đảng. Bài toán đặt ra không chỉ là “có phần mềm”, mà là xây dựng hệ sinh thái dữ liệu dùng chung, định danh số, ký số, số hóa quy trình, số hóa hồ sơ cán bộ và đảng viên, đồng thời tăng cường bảo đảm an toàn, an ninh thông tin nhiều lớp. Chính ở đây, luận đề của bài viết có cơ sở thực chứng rõ ràng: đổi mới phương thức lãnh đạo bằng chuyển đổi số và bảo vệ nền tảng tư tưởng trên không gian mạng là hai mặt của cùng một quá trình.

       2. Cơ hội và thách thức của chuyển đổi số đối với công tác xây dựng Đảng và bảo vệ nền tảng tư tưởng

       Những cơ hội mang tính cấu trúc

       Cơ hội đầu tiên mà chuyển đổi số đem lại là giúp việc lãnh đạo, chỉ đạo trở nên nhanh và sát với thực tế hơn. Trong mô hình tổ chức truyền thống, khoảng cách giữa khâu ra quyết định, truyền đạt, tổ chức thực hiện, đôn đốc và tổng hợp phản hồi thường khá lớn; vì vậy, nhiều nghị quyết hoặc chỉ đạo khi đến cơ sở đã bị “mòn” về ý nghĩa, lệch về tiến độ. Ngược lại, mô hình số hóa cho phép một cấp ủy hoặc tổ chức đảng theo dõi tiến độ xử lý, tình trạng văn bản, luồng công việc, mức độ hoàn thành và nhật ký thao tác gần như theo thời gian thực. Cơ chế này không tự động sinh ra chất lượng lãnh đạo, nhưng tạo ra hạ tầng kỹ thuật để nâng cao chất lượng lãnh đạo.

       Cơ hội thứ hai là khả năng chuyển từ quản lý theo hồ sơ rời rạc sang quản trị trên nền tảng dữ liệu. Công tác chuyển đổi số trong các cơ quan đảng nhấn mạnh yêu cầu số hóa dữ liệu cán bộ, công chức, đảng viên, triển khai định danh số, xác thực tập trung và số hóa trên 95% quy trình làm việc. Khi dữ liệu được chuẩn hóa và liên thông, công tác tổ chức, cán bộ, kiểm tra, giám sát, tuyên giáo, dân vận và văn phòng cấp ủy đều có điều kiện nâng cao độ chính xác trong tham mưu, giảm chồng chéo trong báo cáo và tăng khả năng kiểm chứng.

       Cơ hội thứ ba là khả năng mở rộng không gian giáo dục chính trị, tư tưởng theo hướng liên tục và cá thể hóa hơn. Trong điều kiện số, việc tiếp cận nghị quyết, tài liệu sinh hoạt, tài liệu học tập lý luận và thông tin chính thống không còn phụ thuộc hoàn toàn vào cuộc họp trực tiếp hay văn bản in. Các nền tảng số có thể đưa nội dung lý luận đến đúng nhóm đối tượng, đúng thời điểm, đúng vấn đề, đồng thời hỗ trợ lưu vết quá trình tiếp cận, học tập và phản hồi. Nếu được thiết kế đúng chuẩn mực học thuật và truyền thông, đây là điều kiện để nâng cao tính thuyết phục, rút ngắn khoảng cách giữa lý luận với cán bộ, đảng viên trẻ, nhất là trong bối cảnh công chúng số ngày càng quen với nhịp độ tiếp nhận thông tin nhanh.

       Cơ hội thứ tư là tăng cường minh bạch nội bộ, qua đó tăng cường kỷ luật tổ chức. Chủ tịch Hồ Chí Minh yêu cầu Đảng phải “xét lại” việc thi hành nghị quyết; trong môi trường số, yêu cầu đó có thêm một điều kiện hiện thực mới là khả năng truy vết. Khi quy trình được số hóa, trách nhiệm cá nhân rõ hơn, thời điểm xử lý được ghi nhận rõ hơn, độ chính xác của báo cáo được so đối chiếu dễ hơn, khả năng phát hiện chậm trễ, né tránh, đùn đẩy sẽ cao hơn.

       Những thách thức mang tính đi kèm

       Khó khăn đầu tiên là nguy cơ “số hóa hình thức”. Không ít nơi có thể đầu tư hạ tầng, cài đặt phần mềm, triển khai chữ ký số, số hóa hồ sơ, nhưng chưa đổi mới tư duy lãnh đạo. Khi ấy, công nghệ chỉ phủ lên quy trình cũ, còn tư duy điều hành, phân công trách nhiệm, cơ chế phối hợp và thói quen làm việc thì chưa thay đổi. Hệ quả là chi phí số hóa tăng lên, nhưng chất lượng lãnh đạo không tăng tương ứng. Đây là điểm mà Nghị quyết 57-NQ/TW đã cảnh báo gián tiếp khi nhấn mạnh yêu cầu đổi mới tư duy, quyết tâm chính trị của người đứng đầu và việc đưa kết quả chuyển đổi số thành tiêu chí đánh giá hằng năm.

       Khó khăn thứ hai là sự phụ thuộc ngày càng lớn vào logic vận hành của nền tảng số và thuật toán phân phối nội dung. Trên không gian mạng, không phải thông tin nào cũng có cơ hội lan truyền như nhau. Những nội dung giật gân, gây tranh cãi hoặc kích thích cảm xúc thường thu hút sự chú ý nhanh hơn các nội dung chính thống hoặc lý luận chuyên sâu.

       Khó khăn thứ ba là mâu thuẫn giữa yêu cầu liên thông dữ liệu với yêu cầu bảo mật, an toàn và chủ quyền số. Càng số hóa sâu, càng liên thông rộng, thì bề mặt tấn công mạng, bề mặt rò rỉ dữ liệu và nguy cơ giả mạo danh tính càng tăng. Điều này cho thấy, trong lĩnh vực chính trị - tư tưởng, chuyển đổi số không thể thành công nếu xem nhẹ an ninh số.

       Khó khăn thứ tư là khoảng cách về năng lực số trong đội ngũ cán bộ, đảng viên. Nếu người sử dụng cuối không đổi thói quen, không nắm kỹ năng số, không có khả năng xác minh nguồn và không đủ bản lĩnh sàng lọc thông tin, thì ngay cả hạ tầng tốt cũng khó phát huy hiệu quả. Vấn đề này đặc biệt đáng chú ý với lớp công chúng trẻ và cả với đội ngũ cán bộ đang chuyển từ môi trường tác nghiệp giấy sang môi trường số.

       3. Nhận diện các thủ đoạn chống phá mới trên không gian mạng và phản bác từ góc độ chính luận

       Các lực lượng thù địch không chống phá theo mô hình cũ của một chiều tuyên truyền tách biệt khỏi đời sống thường nhật nữa. Trong môi trường số, chúng chuyển sang khai thác chính logic của nền tảng: tính mở, tính nặc danh, cơ chế đa giao tiếp, thuật toán gợi ý, tâm lý bầy đàn, tốc độ lan truyền và khả năng pha trộn thật - giả. Vì vậy, nhiệm vụ phản bác không thể chỉ dừng ở việc lên án nội dung sai trái, mà phải chỉ rõ cơ chế vận hành của thủ đoạn, đối chiếu nó với yêu cầu bảo vệ nền tảng tư tưởng và đề xuất giải pháp đúng, trúng về công nghệ, tổ chức, nhận thức.

Deepfake, tài khoản ẩn danh, thuật toán "buồng vang" - bộ ba công cụ mà các thế lực thù địch đang vũ khí hóa để chống phá nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng. (Ảnh minh họa)

       Deepfake và nội dung tổng hợp nhân tạo

       Thời gian gần đây, deepfake đang trở thành một trong những thủ đoạn đáng lo ngại trên không gian mạng. Đây là dạng nội dung được tạo ra bằng công nghệ AI nhằm giả mạo hình ảnh, giọng nói, video hoặc văn bản với mức độ giống thật rất cao. Thực tế đã xuất hiện nhiều trường hợp các đối tượng xấu sử dụng công nghệ này để giả giọng người thân, giả hình ảnh cán bộ, người nổi tiếng hoặc cơ quan có uy tín nhằm đánh vào tâm lý, gây hoang mang và lừa đảo người tiếp nhận thông tin.

       Trong lĩnh vực chính trị - xã hội, nguy cơ còn phức tạp hơn khi deepfake có thể bị lợi dụng để cắt ghép phát ngôn, dựng video giả, xuyên tạc nội dung hoặc tạo ra những “bằng chứng” không có thật nhằm gây nhiễu thông tin và làm giảm niềm tin của người dân đối với các cơ quan, tổ chức.

       Từ đó, một số luận điệu sai trái cho rằng nếu công nghệ có thể tạo ra mọi thứ giống thật thì không còn cơ sở để tin vào thông tin chính thống. Đây là cách lập luận thiếu căn cứ. Trên thực tế, tính xác thực của thông tin chính thống không phụ thuộc vào mức độ lan truyền trên mạng xã hội, mà được bảo đảm bằng quy trình ban hành, nguồn công bố chính thức, hệ thống văn bản, dữ liệu xác thực và trách nhiệm của cơ quan có thẩm quyền.

       Càng xuất hiện nhiều deepfake, càng đặt ra yêu cầu phải nâng cao khả năng kiểm chứng thông tin, tăng cường bảo mật dữ liệu, xác thực điện tử, ký số và chủ động phản hồi nhanh trước các thông tin sai lệch trên không gian mạng. Điều đó cho thấy, cùng với chuyển đổi số, nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên môi trường số cũng ngày càng trở nên quan trọng hơn.

       “Buồng vang”, “buồng lọc” thuật toán và sự phân cực nhận thức

       Thực tế trên không gian mạng hiện nay, người dùng thường có xu hướng tiếp cận nhiều hơn với những thông tin phù hợp với quan điểm hoặc cảm xúc sẵn có của mình. Bên cạnh đó, thuật toán của các nền tảng số cũng ưu tiên hiển thị các nội dung có khả năng tạo tương tác mạnh. Điều này dần hình thành nên các “buồng vang thông tin” hoặc “buồng lọc”, nơi người dùng ít có cơ hội tiếp cận những góc nhìn khác biệt hoặc thông tin đã được kiểm chứng đầy đủ.

       Trong môi trường đó, các thông tin giật gân, cực đoan hoặc mang tính xuyên tạc thường lan truyền nhanh hơn vì dễ tác động đến tâm lý đám đông. Đây không chỉ là vấn đề về truyền thông, mà còn đặt ra thách thức trực tiếp đối với công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng.

       Một số luận điệu sai trái đã lợi dụng đặc điểm này để cho rằng: càng có nhiều ý kiến khác nhau trên mạng xã hội thì càng không tồn tại ranh giới đúng – sai hay chính thống – phi chính thống. Cách lập luận đó là thiếu cơ sở. Thực tế, sự đa dạng về thông tin không đồng nghĩa với việc mọi thông tin đều có giá trị như nhau hoặc đều đúng như nhau. Nội dung chính thống của Đảng được hình thành trên cơ sở lý luận khoa học, thực tiễn phát triển của đất nước, tính hợp hiến, hợp pháp và hiệu quả trong lãnh đạo, quản lý xã hội; không thể đánh đồng với các thông tin vô căn cứ hoặc bị dẫn dắt bởi tâm lý đám đông trên mạng xã hội.

       Tài khoản ẩn danh, mạo danh và “đám đông số” giả tạo

       Hiện nay, trên không gian mạng xuất hiện khá nhiều tài khoản ẩn danh, mạo danh hoặc các nhóm tài khoản hoạt động theo kiểu phối hợp nhằm tạo cảm giác về một “làn sóng dư luận” hay “ý kiến số đông”. Không ít trường hợp sử dụng cách bình luận đồng loạt, chia sẻ lặp lại nội dung, thậm chí mua tương tác để làm cho thông tin sai lệch lan truyền nhanh và tạo tác động tâm lý đối với người tiếp nhận.

       Điều đáng chú ý là nhiều người dễ nhầm tưởng rằng nội dung xuất hiện dày đặc trên mạng xã hội đồng nghĩa với việc đó là ý kiến phổ biến hoặc phản ánh đúng thực tế xã hội. Trong khi đó, không ít “làn sóng dư luận” thực chất được tạo dựng có chủ đích thông qua các tài khoản ảo hoặc hoạt động điều phối trên môi trường mạng.

       Vì vậy, cần nhìn nhận rõ rằng mức độ xuất hiện của một thông tin trên mạng xã hội không thể là thước đo cho tính đúng đắn hay tính chính đáng về chính trị. Sự lãnh đạo của Đảng được khẳng định bằng hiệu quả phát triển đất nước, khả năng giải quyết những vấn đề thực tiễn và niềm tin của Nhân dân trong đời sống xã hội, chứ không phải bằng số lượt bình luận hay chia sẻ trên không gian mạng.

       Trong đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái hiện nay, điều quan trọng không chỉ là phản bác từng thông tin cụ thể, mà còn phải giúp cán bộ, đảng viên và người dân nhận diện được cách thức tạo dựng “đám đông ảo”, tránh tâm lý bị cuốn theo những hiệu ứng lan truyền trên mạng xã hội.

       Lợi dụng AI để xuyên tạc, dẫn dắt nhận thức

       Hiện nay, một số đối tượng còn lợi dụng chính các công cụ AI để tạo ra thông tin sai lệch hoặc dẫn dắt nhận thức theo hướng tiêu cực. Bằng cách đặt câu hỏi phiến diện, cắt bỏ bối cảnh hoặc cố tình khai thác sai lệch dữ liệu, họ biến các câu trả lời của AI thành công cụ phục vụ cho luận điệu chống phá.

       Cần nhìn nhận đúng rằng AI chỉ là công cụ hỗ trợ xử lý thông tin, không thể thay thế tư duy lý luận, bản lĩnh chính trị và thực tiễn phát triển của đất nước. Vì vậy, cùng với việc thúc đẩy chuyển đổi số, cần nâng cao “bản lĩnh chính trị số” cho cán bộ, đảng viên và Nhân dân - tức khả năng kiểm chứng thông tin, nhận diện thủ đoạn thao túng và giữ vững lập trường trước những tác động từ không gian mạng hiện nay.

       4. Liên hệ từ Đảng bộ cơ sở Công ty cổ phần Sông Đà 9 trong đổi mới phương thức lãnh đạo ở môi trường số

       Đảng bộ cơ sở Công ty cổ phần Sông Đà 9 hoạt động trong lĩnh vực xây lắp và sản xuất điện, với đặc điểm nhiều công trường, nhà máy phân tán ở khắp cả nước, vùng sâu vùng xa. Đây là môi trường có yêu cầu cao về tiến độ, an toàn, chất lượng và khả năng phối hợp theo thời gian thực. Trong điều kiện đó, việc ứng dụng công nghệ số không chỉ phục vụ quản trị doanh nghiệp mà còn gắn trực tiếp với yêu cầu đổi mới phương thức lãnh đạo, điều hành của tổ chức đảng.

       Những năm gần đây, Đảng bộ Công ty từng bước đưa nội dung chuyển đổi số vào nghị quyết, chương trình công tác và định hướng điều hành của đơn vị. Việc triển khai được thực hiện theo hướng gắn giữa nhiệm vụ sản xuất – kinh doanh với công tác xây dựng Đảng, thay vì xem chuyển đổi số chỉ là nhiệm vụ riêng của bộ phận công nghệ thông tin.

       Trong công tác điều hành, Công ty đã triển khai hệ thống SmartOffice, chữ ký số và họp trực tuyến kết nối giữa trụ sở với các công trường, nhà máy và đơn vị trực thuộc. So với trước đây, thời gian xử lý văn bản, trao đổi công việc và tổng hợp báo cáo được rút ngắn đáng kể. Đặc biệt, đối với các công trường ở xa hoặc trong mùa mưa lũ, việc họp và xử lý công việc trên môi trường số giúp nâng cao tính chủ động và giảm độ trễ trong phối hợp điều hành.

       Tuy nhiên, quá trình triển khai cũng cho thấy chuyển đổi số không đơn thuần là thay phần mềm hoặc số hóa hồ sơ. Trong giai đoạn đầu, một bộ phận cán bộ còn tâm lý e ngại do đã quen với phương thức xử lý công việc truyền thống. Có thời điểm việc sử dụng hệ thống điện tử chưa đồng đều giữa các đơn vị, nhất là tại các công trường có điều kiện hạ tầng mạng còn hạn chế. Điều đó cho thấy hiệu quả của chuyển đổi số phụ thuộc rất lớn vào nhận thức, trách nhiệm và sự quyết liệt của người đứng đầu.

       Trong lĩnh vực sản xuất điện và xây lắp, Sông Đà 9 đã ứng dụng hệ thống SCADA để giám sát vận hành nhà máy thủy điện; sử dụng drone trong kiểm tra công trường, hồ đập và hỗ trợ phòng chống thiên tai. Một số giải pháp như FaceID, dữ liệu số và quản lý tiến độ trên môi trường điện tử cũng từng bước được áp dụng nhằm nâng cao hiệu quả quản lý lao động, chất lượng và an toàn thi công.

       Đáng chú ý, chuyển đổi số tại Sông Đà 9 không chỉ tập trung vào hoạt động sản xuất – kinh doanh mà còn được mở rộng sang công tác đảng và giáo dục chính trị tư tưởng. Đảng bộ Công ty đã từng bước số hóa tài liệu sinh hoạt chi bộ, chuyên đề học tập; xây dựng “Không gian văn hóa Hồ Chí Minh”, “Tủ sách điện tử về Bác Hồ”, tạo điều kiện để cán bộ, đảng viên tại các đơn vị xa trung tâm có thể tiếp cận tài liệu thuận lợi hơn.

       Qua quá trình triển khai có thể thấy, khi chuyển đổi số được đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp của cấp ủy và gắn với yêu cầu nâng cao hiệu quả công việc, tăng cường kỷ luật, minh bạch trong quản lý thì công nghệ có thể trở thành công cụ hỗ trợ tích cực cho công tác xây dựng Đảng trong điều kiện hiện nay.

Đảng bộ cơ sở CTCP Sông Đà 9 - nơi chuyển đổi số không chỉ nâng tầm hiệu quả kinh doanh mà còn trở thành công cụ xây dựng tổ chức đảng minh bạch, liêm chính.

       5. Năm nhóm giải pháp nâng cao hiệu quả bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong kỷ nguyên số

       Những diễn biến phức tạp trên không gian mạng hiện nay đặt ra yêu cầu phải nhìn nhận công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng bằng tư duy mới và phương thức mới. Trong môi trường số, sức mạnh của công tác tư tưởng không chỉ nằm ở nội dung đúng, mà còn ở khả năng lan tỏa nhanh, tính thuyết phục và mức độ hiện diện của thông tin chính thống trên không gian mạng.

       Thực tiễn tại Sông Đà 9 là một minh chứng đáng chú ý. Khi chuyển đổi số được đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp của cấp ủy và gắn với công tác xây dựng Đảng, công nghệ không chỉ phục vụ quản trị, điều hành mà còn góp phần nâng cao tính minh bạch, siết chặt kỷ luật tổ chức và củng cố niềm tin trong cán bộ, đảng viên.

       Trong bối cảnh đó, chuyển đổi số và bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng cần được xem là hai nhiệm vụ có quan hệ gắn bó chặt chẽ, tác động qua lại lẫn nhau. Nếu chuyển đổi số chỉ dừng ở ứng dụng kỹ thuật đơn thuần thì khó tạo ra thay đổi thực chất; nhưng nếu công tác xây dựng Đảng chậm thích ứng với môi trường số thì nguy cơ tụt hậu về phương thức lãnh đạo và mất lợi thế trên không gian mạng là điều khó tránh khỏi. Từ yêu cầu thực tiễn đó, cần triển khai đồng bộ một số giải pháp mang tính nền tảng và có tính đột phá trong giai đoạn hiện nay.

       Thứ nhất, xây dựng “bản lĩnh chính trị số” cho cán bộ, đảng viên

       Trong môi trường số hiện nay, người đảng viên không chỉ cần bản lĩnh chính trị truyền thống, mà còn cần khả năng nhận diện thông tin sai lệch, kiểm chứng nguồn tin, hiểu cách vận hành của thuật toán mạng xã hội và giữ vững lập trường trước các tác động từ không gian mạng. Đây có thể xem là “bản lĩnh chính trị số” của người cán bộ trong thời đại mới.

       Nếu trước đây cán bộ chủ yếu đối mặt với thông tin một chiều, thì hiện nay mỗi ngày đều phải tiếp xúc với lượng thông tin khổng lồ, thật – giả đan xen. Vì vậy, kỹ năng sử dụng công nghệ, kỹ năng xác minh thông tin và khả năng “miễn dịch” trước thao túng truyền thông cần trở thành một nội dung thường xuyên trong công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, đảng viên.

       Thứ hai, chuyển từ “quản lý hồ sơ” sang “quản trị dữ liệu sống”

       Nhiều nơi hiện nay vẫn xem chuyển đổi số là số hóa giấy tờ hoặc thay đổi phần mềm làm việc. Tuy nhiên, giá trị cốt lõi của chuyển đổi số nằm ở khả năng hình thành hệ thống dữ liệu bảo đảm tính chính xác, đồng bộ, đầy đủ và có khả năng khai thác hiệu quả trong thực tiễn.

       Đối với tổ chức đảng, dữ liệu không chỉ là công cụ quản lý, mà còn là nền tảng để nâng cao tính minh bạch, trách nhiệm và hiệu quả kiểm tra, giám sát. Khi quy trình được số hóa, công việc được lưu vết và có thể kiểm chứng theo thời gian thực, khoảng trống cho bệnh hình thức, báo cáo thiếu trung thực hoặc đùn đẩy trách nhiệm sẽ từng bước bị thu hẹp.

       Thứ ba, xây dựng “không gian tư tưởng số” đủ mạnh để cạnh tranh trên mạng xã hội

       Một thực tế cần nhìn nhận là nhiều nội dung chính thống hiện nay vẫn chưa thật sự hấp dẫn trên môi trường số. Trong khi đó, thông tin sai lệch thường lan truyền nhanh vì đánh mạnh vào cảm xúc và tâm lý đám đông.

       Vì vậy, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng không thể chỉ dừng ở phản bác, mà quan trọng hơn là phải chủ động tạo ra “không gian tư tưởng số” tích cực, có sức lan tỏa và đủ sức cạnh tranh. Muốn làm được điều đó, cần đổi mới mạnh mẽ cách truyền tải nghị quyết, lý luận và thông tin chính thống theo hướng ngắn gọn, trực quan, gần gũi và phù hợp với từng nhóm đối tượng, nhất là thế hệ trẻ.

       Thứ tư, hình thành "kỷ luật dữ liệu" trong toàn hệ thống

      Trong môi trường số, dữ liệu và thông tin nội bộ nếu bị lộ lọt hoặc chia sẻ thiếu kiểm chứng có thể gây tác động rất lớn. Thực tế cho thấy, chỉ một phát ngôn chưa chính xác hoặc một tài liệu nội bộ lan truyền trên mạng xã hội cũng có thể tạo ra nhiều suy diễn tiêu cực.

      Vì vậy, cùng với kỷ luật phát ngôn, cần từng bước hình thành ý thức trách nhiệm đối với dữ liệu và thông tin số trong đội ngũ cán bộ, đảng viên. Mỗi cá nhân khi tiếp nhận, sử dụng hoặc chia sẻ thông tin trên môi trường mạng cần có thói quen kiểm chứng nguồn, đối chiếu với thông tin chính thống và chịu trách nhiệm về nội dung mình đăng tải.

       Đối với các cơ quan, đơn vị, cần quan tâm hơn đến việc phân loại, lưu trữ và bảo mật dữ liệu; hạn chế tình trạng sử dụng tùy tiện tài liệu nội bộ trên các nền tảng mạng xã hội hoặc ứng dụng cá nhân.

       Thực tiễn tại Sông Đà 9 cho thấy, khi quy trình xử lý công việc được số hóa và lưu vết rõ ràng, ý thức trách nhiệm của cán bộ đối với công việc và dữ liệu cũng được nâng lên rõ hơn.

       Thứ năm, đặt chuyển đổi số dưới sự lãnh đạo trực tiếp của tổ chức đảng

       Thực tiễn cho thấy, nơi nào cấp ủy và người đứng đầu trực tiếp quan tâm, trực tiếp sử dụng và trực tiếp kiểm tra kết quả chuyển đổi số thì nơi đó chuyển đổi số đi vào thực chất. Ngược lại, nếu xem đây chỉ là nhiệm vụ kỹ thuật thì rất dễ rơi vào tình trạng đầu tư hình thức, nhiều phần mềm nhưng hiệu quả thấp.

       Vì vậy, chuyển đổi số cần được đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp của tổ chức đảng, gắn với nghị quyết, chương trình công tác và trách nhiệm người đứng đầu. Chỉ khi công nghệ gắn với yêu cầu xây dựng Đảng, nâng cao hiệu quả phục vụ Nhân dân và tăng cường kỷ luật tổ chức thì chuyển đổi số mới thực sự trở thành động lực đổi mới phương thức lãnh đạo trong kỷ nguyên số hiện nay.

       Có thể thấy, chuyển đổi số đang tác động ngày càng mạnh đến phương thức lãnh đạo, quản lý và công tác xây dựng Đảng trong giai đoạn hiện nay. Bên cạnh những cơ hội nâng cao hiệu quả điều hành, môi trường số cũng đặt ra nhiều yêu cầu mới trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng. Điều đó đòi hỏi các tổ chức đảng phải chủ động thích ứng, đổi mới phương thức hoạt động và nâng cao năng lực của đội ngũ cán bộ, đảng viên. Quan trọng hơn, chuyển đổi số cần được đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp của cấp ủy, gắn với yêu cầu tăng cường kỷ luật, minh bạch và củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng trong điều kiện mới.

Lê Đăng Quân

Ủy viên BTV, Chủ nhiệm UBKT Đảng ủy CTCP Sông Đà 9

Chú thích:

(1) Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia - Sự thật, Hà Nội, 2011, t.5, trang 290.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Bộ Chính trị (2018), Nghị quyết số 35-NQ/TW ngày 22-10-2018 về tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới, Hà Nội.

2. Bộ Chính trị (2019), Nghị quyết số 52-NQ/TW ngày 27-9-2019 về một số chủ trương, chính sách chủ động tham gia cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, Hà Nội.

3. Thủ tướng Chính phủ (2020), Quyết định số 749/QĐ-TTg ngày 03-6-2020 phê duyệt “Chương trình Chuyển đổi số quốc gia đến năm 2025, định hướng đến năm 2030”, Hà Nội.

4. Ban Bí thư (2024), Quyết định số 204-QĐ/TW ngày 29-11-2024 về phê duyệt Đề án chuyển đổi số trong các cơ quan đảng, Hà Nội.

5. Bộ Chính trị (2024), Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22-12-2024 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Hà Nội.

6. Ban Bí thư (2025), Quyết định số 333-QĐ/TW ngày 24-6-2025 về việc ban hành Kiến trúc chuyển đổi số trong các cơ quan đảng, phiên bản 3.0, Hà Nội.

7. Bộ Công an (2025), “Chống lừa đảo trực tuyến 2025: Lan tỏa thông điệp ‘Nhận diện bẫy lừa – An tâm vui sắm’”, Cổng Thông tin điện tử Bộ Công an.

8. Công ty cổ phần Sông Đà 9, Trang thông tin điện tử Công ty CP Sông Đà 9, truy cập tại: songda9.com

9. Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, tập 5, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội.

10. Tạp chí Cộng sản (2022), “Vận dụng phương pháp của V.I. Lê-nin trong đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng ở Việt Nam”.

11. Tạp chí Cộng sản (2024), “Trí tuệ nhân tạo và những nguy cơ, thách thức đối với công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng hiện nay”.

12. Tạp chí Cộng sản (2024), “Vạch trần phương thức, thủ đoạn lợi dụng mạng xã hội Facebook để xuyên tạc, chống phá Đảng và Nhà nước Việt Nam”.

13. Tạp chí Cộng sản (2025), “Cấu trúc mạng lưới truyền thông xã hội và cơ chế lan truyền tin giả trên không gian mạng”.

14. Tạp chí Cộng sản (2025), “Đổi mới công tác tuyên truyền lý luận chính trị trên không gian mạng”.