Lịch sử đã có sự trùng hợp thiêng liêng và kỳ diệu.
Ngày 2/9/1945 tại Quảng trường Ba Đình, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc bản Tuyên ngôn độc lập, khai sinh ra nước Việt Nam dân chủ cộng hoà (nay là nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam). Ngày 2/9/1969, Bác Hồ ra đi trong ngôi nhà sàn đơn sơ cũng thuộc Quảng trường Ba Đình lịch sử. Hai sự kiện diễn ra vào hai thời điểm khác nhau nhưng lại gắn bó chặt chẽ như một tất yếu lịch sử.
Có sự mở đầu bằng Tuyên ngôn độc lập ngày 2/9/1945 mới có một Điện Biên Phủ lẫy lừng chôn vùi chế độ thực dân cũ đã tồn tại mấy trăm năm, mới có đại thắng mùa Xuân năm 1975, đánh sập chủ nghĩa thực dân mới, hoàn thành sự nghiệp giải phóng miền Nam, thống nhất nước nhà. Bác Hồ chuẩn bị cho việc ra đi của mình thật ung dung và thanh thản, “để sẵn mấy lời” cho đồng bào cả nước, đồng chí trong Đảng và bè bạn khắp nơi khỏi thấy đột ngột. Những điều dặn lại đã dẫn dắt toàn dân tộc bước tiếp trên con đường cách mạng đã được Bác vạch ra từ năm 1930, với bản Chính cương vắn tắt mà cho đến nay vẫn còn giữ nguyên giá trị.
Di chúc của Bác Hồ là sự tổng kết một cách súc tích, khoa học quá trình đấu tranh cách mạng gần nửa thế kỷ của nhân dân ta dưới sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng: “Nhờ đoàn kết chặt chẽ một lòng một dạ phục vụ giai cấp, phục vụ nhân dân, phục vụ Tổ quốc, cho nên từ ngày thành lập đến nay, Đảng ta đã đoàn kết, tổ chức và lãnh đạo nhân dân ta hăng hái đấu tranh tiến từ thắng lợi này đến thắng lợi khác.
Di chúc của Bác Hồ khẳng định quyết tâm sắt đá của Đảng, toàn quân, toàn dân ta trong sự nghiệp chống Mỹ cứu nước: “Cuộc kháng chiến chống Mỹ có thể còn kéo dài. Đồng bào ta có thể phải hy sinh nhiều của, nhiều người. Dù sao, chúng ta cũng phải quyết tâm đánh giặc Mỹ đến thắng lợi hoàn toàn”.
Di chúc của Bác Hồ là những lời tiên tri vĩ đại. Chúng ta biết Bác Hồ bắt đầu viết Di chúc vào thời điểm cách mạng Việt Nam đang đứng trước những thử thách vô cùng to lớn. Ngày 7/2/1965, Mỹ bắt đầu mở cuộc chiến tranh phá hoại bằng không quân đối với miền Bắc nước ta. Ngày 8/3/1965, Mỹ bắt đầu đổ quân vào Đà Nẵng, chính thức mở cuộc chiến tranh xâm lược nước ta. Chính trong bối cảnh cực kỳ nghiêm trọng đó, Di chúc của Bác Hồ đã tiên đoán một cách khẳng định: “Dù khó khăn gian khổ đến mấy nhân dân ta nhất định sẽ hoàn toàn thắng lợi. Đế quốc Mỹ nhất định phải cút khỏi nước ta. Tổ quốc ta nhất định sẽ thống nhất. Đồng bào Nam, Bắc nhất định sẽ sum họp một nhà”.
Điều kỳ diệu nữa của bản Di chúc lịch sử là ngay khi đất nước còn đang chìm ngập trong khói lửa chiến tranh, Bác Hồ đã nghĩ đến một ngày mai chiến thắng và dự kiến những công việc cần làm, những điều cần tránh để đưa sự nghiệp cách mạng tiếp tục tiến lên giành những thắng lợi mới. Ngày 10/5/1968, Bác viết: “Ngay sau khi cuộc kháng chiến chống Mọ, cứu nước của nhân dân ta đã hoàn toàn thắng lợi, công việc toàn Đảng, toàn quân và toàn dân ta phải ra sức làm là mau chóng hàn gắn vết thương nghiêm trọng do đế quốc Mỹ gây ra trong cuộc chiến tranh xâm lược dã man. Đó là một công việc cực kỳ to lớn, phức tạp và khó khăn. Chúng ta phải có kế hoạch sẵn sàng, rõ ràng, chu đáo, để tránh khỏi bị động, thiếu sót và sai lầm”.
Ngày nay, đọc lại đoạn Di chúc trên, chúng ta càng thấy rõ thiên tài Hồ Chí Minh vẫn toả sáng rực rỡ cho đến những năm tháng cuối đời, đúng như lời Bác nói vào dịp tháng 5/1969: “Năm nay, tôi vừa 79 tuổi, đã là lớp người “xưa nay hiếm” nhưng tinh thần đầu óc vẫn rất sáng suốt”.
ở một đoạn khác, Di chúc của Bác còn chỉ rõ công cuộc xây dựng đất nước sau chiến tranh là cuộc chiến đấu “khổng lồ”, “một cuộc chiến đấu chống lại những gì đã cũ kỹ, hư hỏng, để tạo ra những cái mới mẻ, tốt tươi”.
Càng đọc, càng suy ngẫm, chúng ta càng thấy Di chúc của Bác có tầm nhìn xuyên suốt cả một chiều dài lịch sử và chắc chắc vẫn sẽ là hành trang quý báu của thế hệ hôm nay cùng với non sông đất nước bước vào thiên niên kỷ mới.
Đặc biệt sâu sắc là những lời căn của Bác về vai trò của Đảng trong sự nghiệp xây dựng lại đất nước sau chiến tranh: “Theo ý tôi, việc cần phải làm trước tiên là chỉnh đốn lại Đảng, làm cho mỗi đảng viên, mỗi đoàn viên, mỗi chi bộ đều ra sức làm tròn nhiệm vụ Đảng giao phó cho mình, toàn tâm toàn ý phục nhân dân. Làm được như vậy, thì dù công việc to lớn mấy, khó khăn mấy chúng ta cũng nhất định thắng lợi”.
quyền địa phương (nếu ở nông thôn thì chính quyền xã cùng hợp tác xã nông nghiệp), phải giúp đỡ họ có công việc làm ăn thích hợp, quyết không để họ bị đói rét”.
“Đối với những nạn nhân của chế độ xã hội cọ, như trộm cắp, gái điếm, cờ bạc, buôn lậu..., thì Nhà nước phải vừa dùng giáo dục, vừa dùng pháp luật để cải tạo họ, giúp đỡ họ trở nên những người lao động lương thiện”.
Bốn mươi năm đã qua, thực hiện Di chúc của Bác Hồ, toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta đã giành được nhiều thắng lợi.
Vượt qua muôn vàn gian khổ, khó khăn, dưới sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng và ngọn cờ bách chiến bách thắng của Bác Hồ, chúng ta đã đánh thắng hoàn toàn giặc Mỹ xâm lược, đúng như lời tiên đoán trong Di chúc:“Cuộc chống Mỹ, cứu nước của nhân dân ta dù phải kinh qua gian khổ hy sinh nhiều hơn nữa, song nhất định thắng lợi hoàn toàn”. Chúng ta đã thực hiện trọn vẹn ước mong của Bác Hồ: “Tổ quốc ta nhất định sẽ thống nhất. Đồng bào Nam, Bắc nhất định sẽ sum họp một nhà”.
Trên đống tro tàn đổ nát, chúng ta đã dần dần hàn gắn vết thương nghiêm trọng do đế quốc Mỹ gây ra trong cuộc chiến tranh xâm lược. Từ thành thị đến nông thôn, nhiều khu nhà được xây dựng đàng hoàng hơn, to đẹp hơn. Nhiều khu công nghiệp mới ra đời. Nhiều công trình mới mang tầm vóc thế kỷ lần lượt xuất hiện: Nhà máy Thuỷ điện sông Đà, khu công nghiệp dầu khí Vũng Tàu... đánh dấu bước phát triển mới trong sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước.
Thực hiện lời dặn của Bác “Đầu tiên là công việc đối với con người, chính sách đối với gia đình thương binh, liệt sĩ, chính sách đối với người có công” được Đảng hết sức quan tâm và đã trở thành pháp lệnh của Nhà nước. Hàng nghìn Mẹ Việt Nam anh hùng được tuyên dương và nuôi dưỡng chu đáo, những ngôi nhà tình nghĩa mọc lên trên ba miền đất nước, đó là một hình ảnh đẹp của đất nước Việt Nam giàu lòng nhân ái.
Càng đọc, càng suy ngẫm những điều Bác Hồ dặn lại, chúng ta càng thấy rõ trách nhiệm còn rất nặng, cần phải thực hiện có kết quả qua cuộc vận động xây dựng và chỉnh đốn Đảng, làm cho Đảng thật sự vững mạnh, là niềm tin yêu của mọi tầng lớp nhân dân. “Làm được như vậy thì dù công việc to lớn mấy, khó khăn mấy, chúng ta cũng nhất định thắng lợi” đúng như Di chúc Bác Hồ đã căn dặn.
Di chúc Bác Hồ mãi mãi soi sáng con đường chúng ta đi.
================================================================
Tháng 5/1965, Chủ tịch Hồ Chí Minh bắt đầu khởi thảo viết Di chúc khi mà đất nước ta đang trong cuộc kháng chiến chống Mỹ đầy cam go, khốc liệt và sức khoẻ của Người đã yếu. Từ ngày 10 -14/5/1965, Người dành 1-2 giờ /ngày viết và đã hoàn thành bản thảo Di chúc đầu tiên.
Năm 1968, ngày 10/5, đúng 9 giờ sáng, Chủ tịch Hồ Chí Minh viết lại phần mở đầu của bản Di chúc và phần về việc riêng. Ngày 11/5, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp tục viết Di chúc phần nói về công tác chỉnh đốn Đảng. Ngày 12/5, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp tục viết Di chúc, đọc và sửa chữa những phần đã viết. Người căn dặn thêm nhiều điểm cụ thể về việc chăm lo đời sống của nhân dân sau chiến tranh.
Năm 1969, ngày 10/5, Chủ tịch Hồ Chí Minh sửa chữa bản Di chúc, Người viết toàn bộ đoạn mở đầu Di chúc vào mặt sau tờ tin tham khảo đặc biệt của Thông tấn xã Việt Nam ra ngày 3/5/1969. Những ngày sau đó, Người bổ sung và sửa chữa bản Di chúc.
Ngày 19/5, Chủ tịch Hồ Chí Minh sửa chữa bản Di chúc của các năm 1965, 1968, 1969. Người xem lại tài liệu lần cuối và xếp vào phong bì cất đi.
Theo Điện Biên Phủ